Creatie 28 maart 2008, Maison de la Musique, Nanterre (F).
16 april 2008, Kaaitheater Brussel (co-presentatie PSK, Ars Musica, Kaaitheater)
LE GRAND GAMELAN is de titel van een « Suite » . Bo Van der Werf componeerde dit concertstuk op maat voor de acht muzikanten van Octurn en de vijf percussionisten van Ictus, samengebracht in een imaginaire gamelangroep.
OCTURN telt als jazz-kollektief een aantal leidinggevende Belgische jazzmuzikanten ; zij richten zich op ritmisch onderzoek, ambigue harmonieën, ineengevlochten texturen. Octurn bezit de karakteristiek zijn repertoire op te bouwen per project, per werkterrein. Zo spelen zij stukken van eigen muzikanten en geven zij tevens carte blanche aan bevriende componisten (Frederic Rweski, Patrick Zimmerli, Denis Pousseur...) : een attitude die verwant is aan deze van ensembles hedendaagse muziek.
Ik poog een licht te werpen op dit universum vanuit onze specifieke invalshoek : Ictus, ensemble geschreven muziek. De reden voor onze samenwerking schuilt erin dat muzikanten als Aka Moon, Steve Coleman en Octurn volharden in het aftasten van de grenzen van de tonale muziek. Zij benaderen jazz niet langs haar mythologische kant. Steeds opnieuw ontdekken zij iets om te bewerken en te herbewerken : niet-octaverende toonladders, opeenstapeling van modi, « tonale signaturen » (zie verder). De enige sine qua non is de verwerkbaarheid ervan tot een soepel materiaal waarmee opnieuw fris en monter kan geïmproviseerd worden. De uiteindelijke zin van jazz bestaat er misschien wel in het tonale veld steeds weer te verkennen en uit te breiden.
Aan deze tot het uiterste gedreven tonaliteit beantwoordt een gelaagde ritmiek. De aanhoudende groove die vereist wordt door de modale muziek is wel degelijk aanwezig maar onderhuidse stromingen destabiliseren haar van binnenuit. Hierdoor wordt de muziek gekenmerkt door samenvoegingen, opeenstapelingen, onregelmatige indelingen.
Het resultaat is een overvloedige klank die zich niet laat vatten na één enkele beluistering maar vraagt om in de diepte te graven.
Een echte jazzfan aan het woord :"Mais la particularité d'Octurn tient peut-être davantage encore dans cette composante "jungle", de plus en plus dense et fascinante, que lui permet son instrumentation : une jungle au sens le plus strictement ellingtonien, faite de couleurs et de textures, parcourue d'entrelacs d'idées physiques et de bouillons chimiques. (...) Ruissellement des sax - le rôle joué au plus moite de la jungle par le baryton de Bo Van der Werf rappelle par moments le travail effectué chez le Miles de l'époque Bitches Brew par la clarinette basse de Benny Maupin, tandis que l'arrivée de Guillaume Orti (de la galaxie Hask) apporte une touche linéaire dans un univers à la verticalité dominante. Eparpillement cellulaire des claviers (Fiorini, très Miles lui aussi) et des percussions. (...) Une poétique déhanchée qui se love jusque dans un choix de formes longues (suites) et dans une manipulation des tempos qui permet l'émergence d'une composante proprement biologique -et voilà l'auditeur pris, pour son plus grand plaisir, dans les mailles et dans les chausse-trappes d'un filet frémissant." (Jean-Pol Schroeder : )
PROJECT Mooie timbres, rijk klankspectrum ; cyclische en gelaagde ritmiek ; complementariteit van de percussionisten functionerend als één instrument ; ongelijkmatige temperamenten… :alles wordt samengevat onder het woord 'gamelan'. Ondanks de integratie van enkele elementen uit het Balinees instrumentarium, moet men zich dus niet verwachten aan al te letterlijke verwijzingen maar de geest van de 'gamelan' wordt opgeroepen door de uitgebreidere bezetting van de percussie die een ritme-harmonie-resonantie voortbrengt in de lijn van Olivier Messiaen (marimba, vibrafoon, celesta, gongs, glockenspiel, buisklokken, klassieke elementen uit de gamelan).